یادداشت| «مشق حماسه» تیربارچی نوجوانی که شناسنامه دلش بزرگتر از سالهای عمرش بود
به گزارش نوید شاهد البرز؛ در سال ۱۳۴۶ کوچهپسکوچههای غرب تهران در حوالی خیابان آزادی شاهد ولادت کودکی بود که نامش را «منوچهر» نهادند؛ فرزندی در کانون خانوادهای مؤمن، زحمتکش و متوسط که عطر ایمان و صفای باطن در فضای خانهشان جاری بود. دست تقدیر اما خیلی زود غبار یتیمی را بر چهره پاک منوچهر نشاند؛ او تنها چهار بهار از عمرش گذشته بود که پدر بزرگوارش، مرحوم «خلیل آرام»، دار فانی را وداع گفت.
از آن پس، بار سنگین پرورش فرزندان بر شانههای استوار و قلب صبور مادری افتاد که با ایثار و رنج بسیار، نان حلال را با مهر و تربیت دینی آمیخت. منوچهر در دامن چنین مادری بالید و الفبای وفاداری، محبت و غیرت را آموخت؛ تعلقی چنان ژرف و بیمانند میان مادر و این فرزند شکل گرفت که زبانزد همه آشنایان و بستگان بود.
سنگر مدرسه؛ تلفیق نبوغ و ادب
منوچهر دوران تحصیل ابتدایی را در مدرسه «عاصمی» تهران در محدوده خیابان آزادی آغاز کرد. از همان سالهای نخستین، هوش سرشار و ادب مثالزدنیاش معلمان و همکلاسیها را مجذوب خود میساخت. سپس دوره راهنمایی را با موفقیت در مدرسه «دکتر هوشیار» گذراند و برای ادامه تحصیل، پای به دبیرستان «شهید اندرزگو» گذاشت و رشته علوم تجربی را برگزید.
او جوانی خوشرو، لبخند بر لب و گشادهدست بود. در میان همشاگردیها هرگز اهل گلایه و کدورت نبود؛ اگر کسی درسی را خوب متوجه نمیشد، منوچهر با صبوری برایش توضیح میداد و اگر دوستی دچار گرفتاری میشد، در خط اول یاریرسانی میایستاد. با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، منوچهر با وجود سن کم، دلبسته آرمانهای امام خمینی (ره) شد. او جمعهها همراه با سیل خروشان مردم راهی نماز جمعه میشد، در تمام راهپیماییهای انقلابی حضور مییافت و خیلی زود نام خود را در پایگاه بسیج خیابان جمهوری به ثبت رساند.
بیقراری برای رفتن؛ وقتی سن و سال معنا ندارد
با آغاز تهاجم وحشیانه ارتش بعث به خاک میهن اسلامی، آرامش از چشمان منوچهر رخت بربست. در آن روزها، برادر بزرگترش در لباس مقدس سربازی راهی خطوط مقدم شده بود. برادر در روزهای وداع به منوچهر سفارش میکرد: «تو هنوز محصلی؛ پیش مادر بمان، عصای دست او باش و درست را بخوان تا من برگردم.» اما مگر آتش غیرت و دغدغه دفاع از حریم دین و ناموس اجازه نشستن به او میداد؟ مادر نیز دلش میخواست دستکم یکی از دو فرزندش در کنار او بماند تا خانه از حضور مرد خالی نباشد؛ اما منوچهر آرام و قرار نداشت.
او به مسجد و حوزه مقاومت بسیج خیابان جمهوری شتافت و برای گذراندن دوره آموزش نظامی نامنویسی کرد. جثهاش شاید برای پوشیدن لباس رزم و حمل سلاحهای سنگین اندکی کوچک مینمود، اما روح بلند و اراده پولادینش بسیار بزرگتر از شناسنامهاش بود. شوخطبعی و شیرینزبانی او حتی در این مسیر نیز بارقههایی از صفا و صمیمیت بر جای میگذاشت. نقل است در یکی از مرخصیها وقتی همسر برادرش به شوخی به او گفت: «منوچهر جان! تو هنوز بچهای و محاسنت درنیامده، جبهه جای بزرگترهاست»، سحرگاه روز بعد، در حالی که مادرش در خوابی آرام بود، با لطافت مقداری از تارهای موی مادر را با قیچی جدا کرد و به صورتش چسباند و سر سفره صبحانه با همان لبخند همیشگی گفت: «ببینید، من هم دیگر بزرگ شدهام و ریش درآوردهام!» این ظرافت و مطایبه، نشان از روحیهای سرشار از امید و شادابی داشت؛ جوانی که نه از سر خستگی از دنیا، بلکه با شور زندگی و برای بخشیدن آرامش به دیگران عازم جهاد میشد.
حضور در خطوط آتش؛ نبرد در دو سنگر
منوچهر آرام نمونه بارز نسلی بود که روزها در خط مقدم از اسلام پاسداری میکرد و شبها در گوشه سنگرها کتاب و جزوه درسی میگشود. او پیوند میان «قلم» و «سلاح» را به زیبایی تجسم بخشید؛ در پایه سوم دبیرستان درس میخواند، اما بارها در قالب نیروهای دلاور بسیجی به جبهههای نبرد حق علیه باطل اعزام شد.
در طول نزدیک به دو سال حضور پراکنده و متناوب در جبههها، در عملیاتهای متعددی شرکت کرد. شجاعت و تمرکز بالای او سبب شد تا مسئولیت خطیر و سرنوشتساز «تیربارچی» به وی واگذار شود؛ سنگری که نیازمند سینهای ستبر و قلبی نترس در برابر رگبار آتش دشمن بود. با این همه، هر زمان به مرخصی میآمد، لب به سخن درباره رشادتها و سختیهای جبهه نمیگشود. او برای خانواده نماد آرامش بود و نمیخواست مادر دلواپس خطرها و غرش توپها و خمپارهها شود. مادرش میدید که پسرش دلسوز، سر به زیر و سرشار از تکریم و افتادگی در برابر اوست و این ویژگی، دلتنگیهای مادر را در روزهای غیبت منوچهر دوچندان میکرد.
حماسه والفجر ۴ و پرواز تا ابدیت
پاییز سال ۱۳۶۲ فرارسید. دو ماه پیش از آن، منوچهر برای آخرین بار با مادر مهربانش خداحافظی کرد؛ دیداری که ردّ پای ابدیت در نگاه زلالش هویدا بود. جبهههای غرب و کوهستانهای سر به فلک کشیده کردستان و عراق آماده خلق حماسهای سترگ میشدند: عملیات بزرگ «والفجر ۴» در محور مریوان و منطقه عمومی پنجوین.
در روزهای پایانی آبانماه ۱۳۶۲، رزمندگان اسلام در دل کوهها و صخرههای صعبالعبور پنجوین به مصاف لشکریان بعث رفتند. منوچهر در نوک پیکان نبرد، با همان تیربار سنگین، راه نفوذ و پاتکهای دشمن را سد میکرد. آتش سنگین توپخانه و گلولههای دشمن دشت و صخرهها را دربرگرفته بود. سرانجام در بیستوهشتمین روز از آبانماه ۱۳۶۲، ترکشهای خصم جان پاک این جوان ۱۶ ساله را نشانه رفتند و منوچهر آرام در افق سرخ پنجوین به معراج ابدی پرواز کرد.
سالهای گمنامی و بازگشت به آغوش وطن
با پایان عملیات و تثبیت مواضع، پیکر مطهر منوچهر در میان صخرههای صعبالعبور و خاک گرم منطقه باقی ماند و نامش در زمره شهدای جاویدالاثر ثبت شد. سالها بر مادر صبور گذشت؛ مادری که با هر زنگ در و با آمدن هر کاروان از لالههای گمنام، چشم به راه نشانی از منوچهرش میدوخت. از او وصیتنامه مکتوبی به یادگار نماند، زیرا آن دستنوشتههای آسمانی همراه با کولهپشتیاش در همان خاکریزهای پنجوین جا مانده بود.
پس از سالها انتظار و غربت، گروههای تفحص شهدا در میان رملها و خاک غرب، پلاک و استخوانهای مطهر تیربارچی نوجوان را شناسایی کردند. پیکر پاک شهید منوچهر آرام به زادگاهش تهران بازگشت و پس از تشییعی با شکوه بر دستان مردمی که قدردان خونهای مطهر بودند، در قطعه شهدای بهشت زهرای تهران آرام گرفت تا مزارش زیارتگاه عاشقان ایثار و معرفت باشد.
انتهای پیام/